Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Καρδίτσας σε συνεδρίαση που διεξήχθη στις 26/11/2013 αποφάσισε κατά πλειοψηφία την παροχή αρνητικής γνώμης επί των υπ’ αριθ. πρωτ. 7429, 7430, 7431/26-3-2013 αιτήσεων της εταιρείας Ανανεώσιμες Θεσσαλίας Ανώνυμη Ενεργειακή Εταιρεία, με τις οποίες ζητείται η γνωμοδότηση του Δήμου Καρδίτσας για τη λειτουργία αιολικών σταθμών παραγωγής ενέργειας εντός των ορίων της διοικητικής του περιφέρειας και συγκεκριμένα στις θέσεις ΚΑΠΡΟΒΟΥΝΙ – ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΗ (όρια των ΤΚ Μολόχας, Απιδιάς, Αμαράντου, Νεράιδας), ΚΟΥΡΜΟΣ – ΓΙΩΤΗΣ (όρια των ΤΚ Ραχούλας, Αμαράντου, Νεράιδας) και ΚΟΥΛΙΑ – ΚΟΡΥΦΗ – ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ (όρια των ΤΚ Μολόχας Απιδιάς).

Το μέγεθος του έργου κρίθηκε κατά την εξέλιξη της συνεδρίασης ως εξαιρετικά μεγάλο και δε συνοδεύτηκε από τις απαραίτητες διασφαλίσεις ελαχιστοποίησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Έπειτα από διεξοδική συζήτηση και παρέμβαση πολλών φορέων της περιοχής, το Σώμα του Δ.Σ. κατέληξε σε αρνητική γνωμοδότηση.

Στις 29/4/2015 ο δήμος Καρδίτσας παρέλαβε δυο έγγραφα, από τα οποία ενημερωθήκαμε για τη διαβίβαση των φακέλων ΜΠΕ των δυο Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας («Καπροβούνι – Κεφαλόβρυση» και «Κούλια – Κορυφή – Προφήτης Ηλίας»).

Η μια Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Αιολικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ), εγκατεστημένης και μέγιστης ισχύος παραγωγής 37,5 MW στη θέση «Καπροβούνι – Κεφαλόβρυση», στη Δημοτική Ενότητα (Δ.Ε.) Ιτάμου και στη Δ.Ε. Καλλιφωνίου του Δήμου Καρδίτσας. Ο σταθμός αποτελείται από δεκαπέντε (15) Ανεμογεννήτριες (Α/Γ) με ονομαστική ισχύ 2500 kW η καθεμία, αριθμού πτερυγίων 3, ύψους 80m και διαμέτρου πτερωτής 90m. Το γήπεδο εγκατάστασης του αιολικού σταθμού συνολικού εμβαδού 1.729.541,22 τ.μ. βρίσκεται μεταξύ των κορυφών «Καπροβούνι» (1445m) και «Κεφαλόβρυση» (1200m). Η χωροθέτηση των Α/Γ του σταθμού πραγματοποιείται σε υψόμετρο μεταξύ 1400 μέτρων (μέγιστο) και 1095 μέτρων (ελάχιστο).

Οι συνολικές παρεμβάσεις για την υλοποίηση του ΑΣΠΗΕ περιλαμβάνουν έργα οδοποιίας συνολικού μήκους 15.672,47 μέτρων (διάνοιξη δρόμου πρόσβασης και προσπέλασης στις θέσεις των Α/Γ μήκους 13.131,19 μέτρων και βελτίωση υφιστάμενου δρόμου μήκους 2.541,28 μέτρων), έργα έδρασης και θεμελίωσης των Α/Γ, έργα διασύνδεσης δικτύου (γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας για τη σύνδεση των Α/Γ μεταξύ τους, με τον οικίσκο ελέγχου και τον υποσταθμό ανύψωσης τάσης). Η όδευση της γραμμής μεταφοράς τάσης 20 kV θα είναι υπόγεια, κατά μήκος του υφιστάμενου και του διανοιχθέντος δρόμου πρόσβασης και προσπέλασης, θα ξεκινάει από τον οικίσκο ελέγχου και θα καταλήγει σε νέο υποσταθμό (Υ/Σ) ανύψωσης τάσης 150/20 kV.

Περιλαμβάνονται επίσης έργα αποκατάστασης και προστασίας περιβάλλοντος χώρου (επιχωματώσεις εκσκαφών, απομάκρυνση πλεοναζόντων υλικών και χωματισμών, κατασκευή οχετών απορροής ομβρίων, οδοστρωσία, δενδροφυτεύσεις για την αποκατάσταση της χλωρίδας-πανίδας, δεξαμενές αποθήκευσης νερού).

Η δεύτερη ΜΠΕ αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας ΑΣΠΗΕ, εγκατεστημένης και μέγιστης ισχύος παραγωγής 37,5 MW στη θέση «Κούλια – Κορυφή – Προφήτης Ηλίας», στη Δ.Ε. Καλλιφωνίου του Δήμου Καρδίτσας. Ο σταθμός αποτελείται από δεκαπέντε Α/Γ με ονομαστική ισχύ 2500 kW η καθεμία, αριθμού πτερυγίων 3, ύψους 80m και διαμέτρου πτερωτής 90m.

Το γήπεδο εγκατάστασης του αιολικού σταθμού, συνολικού εμβαδού 1.618.139,43 τ.μ., βρίσκεται μεταξύ των κορυφών «Κούλια» (1127m), «Κορυφή» (1130m) και «Προφήτης Ηλίας» (1178m). Η χωροθέτηση των Α/Γ του σταθμού πραγματοποιείται σε υψόμετρο μεταξύ 1140 μέτρων (μέγιστο) και 1020 μέτρων (ελάχιστο). Οι συνολικές παρεμβάσεις για την υλοποίηση του ΑΣΠΗΕ περιλαμβάνουν έργα ανάλογα με αυτά της παραπάνω μελέτης και παρόμοιας τάξης μεγέθους.

Βορειοδυτικά και νοτιοανατολικά του γηπέδου αναπτύσσεται ακόμη ένας ΑΣΠΗΕ ισχύος 36,0 MW στη θέση «Γιώτης» Δ.Ε. Ιτάμου που βρίσκεται στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Ο προτεινόμενος Υ/Σ 150/20 kV θα κατασκευαστεί για τις ανάγκες διασύνδεσης και των τριών έργων.

Σύμφωνα με την εταιρεία η συνολική εγκατάσταση θα κοστίσει περί τα 120.000.000 ευρώ και αναμένεται να αποδίδει 264.044 MWh/έτος, παραγωγή που αντιστοιχεί σε ετήσιο τζίρο 27.835.582 ευρώ. Σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο, από το ποσό αυτό το 3% θα κατευθύνεται ως αντισταθμιστικό όφελος στην τοπική κοινωνία (278.906 ευρώ στους λογαριασμούς της ΔΕΗ, 474.142 ευρώ στο Δήμο Καρδίτσας και 83.507 ευρώ στο ΕΤΕΡΠΣ, το ταμείο που χρηματοδοτεί δράσεις προστασίας και ανάδειξης του περιβάλλοντος).

Στη σχετική συνεδρίαση του Δ.Σ. (Νοέμβριος 2013), επικράτησε η άποψη ότι η έκταση και ο όγκος των έργων θα αλλάξουν ριζικά τη φυσιογνωμία της περιοχής προσφέροντας λιγότερα οφέλη από τις ζημιές της προκαλούμενης αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος. Η έκταση του ΑΣΠΗΕ είναι δασικού χαρακτήρα, η οποία κατά ένα μέρος ανήκει στο δημόσιο δάσος Νεράϊδας, ένα μέρος στο Δημοτικό Δάσος της Τ.Κ. Αμαράντου της Δ.Ε. Ιτάμου και κατά ένα μέρος στο δημόσιο δάσος Μολόχας Φουρνά Ευρυτανίας. Στην περιοχή αυτή πολλοί φορείς της πόλης μας αναπτύσσουν ποικίλες δραστηριότητες οι οποίες θα καταργηθούν στο σύνολό τους σε περίπτωση υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος.

Η ουσία της γνωμοδότησης του Σώματος του Δ.Σ. δεν έχει να κάνει με την ευθεία αμφισβήτηση της επιστημονικότητας των δυο μελετών, ούτε με μια αντιπαράθεση με τους επιστήμονες που τις έχουν καταρτίσει. Υπάρχουν βέβαια ορισμένα σημεία που δε θίγονται όπως η εκτεταμένη δασοκάλυψη της περιοχής στην οποία θα πρέπει να αναπτυχθούν τα έργα οδοποιίας και ο αριθμός των δένδρων που πρόκειται να κοπούν. Δεν υπάρχει ακριβής αναφορά για τα είδη των φυτών και των ζώων της περιοχής και τις επιπτώσεις της επιχειρούμενης επένδυσης σε αυτά. Δεν αναφέρεται τίποτα σε σχέση με τη διάθεση των προϊόντων που θα προκύψουν από τις εκσκαφές, για τον τρόπο μεταφοράς ή παρασκευής του σκυροδέματος που απαιτείται για τη θεμελίωση των Α/Γ, ούτε για το κόστος της απεγκατάστασης και αποκατάστασης του ανάγλυφου με το πέρας της εικοσαετίας. Επίσης, η διάταξη των ανεμογεννητριών είναι εξαιρετικά πυκνή, με αποστάσεις κατά πολύ μικρότερες από αυτές της βιβλιογραφίας, κάτι που επηρεάζει σημαντικά την απόδοση. Το υψόμετρο της εγκατάστασης δεν ενδείκνυται σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία καθώς οι καιρικές συνθήκες είναι ασταθείς και μειώνουν δραστικά τον κύκλο ζωής των Α/Γ ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν δραστικά το κόστος των συνοδών έργων.

Η γνωμοδότηση που καλούμαστε σε αυτή τη φάση να παράσχουμε σχετίζεται όχι μόνο με την ουσία των μελετών αλλά με τη συνολικότερη θεώρηση που έχουμε σχηματίσει για τα συγκεκριμένα έργα. Ως δημοτικοί σύμβουλοι οφείλουμε για παράδειγμα να σταθμίσουμε τις απώλειες που θα προκύψουν από τη μείωση του εναλλακτικού τουρισμού στην τοπική οικονομία, εφόσον το περιβάλλον μετατραπεί από φυσικό σε ανθρωπογενές. Γνωρίζουμε ότι δεν επιτρέπεται η είσοδος στους χώρους των εγκαταστάσεων από άτομα που δεν εκτελούν εργασίες αλλά στην κορυφή του Καπροβουνίου διέρχονται χαρτογραφημένα ορειβατικά μονοπάτια τα οποία έχουν αρχίσει να έλκουν πλήθος φίλων της φύσης.

Οφείλω επίσης να τονίσω ότι επί της αρχής, σχεδόν όλα τα μέλη της προηγούμενης σύνθεσης του Δ.Σ. αλλά και του σημερινής, είναι υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτό απηχεί και την άποψη της σημερινής διοίκησης. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να ενθαρρύνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές εφόσον οι επιπτώσεις στο περιβάλλον καθίστανται οι ελάχιστες δυνατές. Οι όποιες ενστάσεις έχουν να κάνουν με τη σχέση οφέλους/ζημίας της συγκεκριμένης περίπτωσης.

Δεδομένων όλων των παραπάνω, εισηγούμαι προς το Σώμα του Δ.Σ. την παροχή αρνητικής γνώμης καθώς οι επιπτώσεις κρίνονται πολύ μεγάλες σε σχέση με την ωφέλεια που δύναται να προκύψει για την περιοχή μας από τη συγκεκριμένη επένδυση.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο πίνακας «Θέρος 1963» του μεγάλου μας Ζωγράφου Δημήτρη Γιολδάση (1897-1993) (Συλογή Γ. Κατσίγρα) που απεικονίζει την μαζικότητα και τον μόχθο του θερισμού στις νότιες περιοχές της Καρδίτσας, είναι παραποιημένος ώστε να αποδειχτεί το μέγεθος της μάταιης παραποίησης του τοπίου που θα γίνει με την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών. Ο Γιολδάσης έχει απεικονίσει στο βάθος ακριβώς τις κορυφογραμμές όπου σχεδιάζονται να γίνουν οι αιολικοί σταθμοί, από τα αριστερά η Βουλγάρα, η Κούλια, το Καπροβουνί ο Κούρμος και οι δίδυμες κορυφές του Ιτάμου.

11/06/2015