Η ανάγκη τροποποίησης

Ένα από τα πρώτα συμπεράσματα που εξήχθησαν με την ανάληψη των καθηκόντων μας στο δήμο Καρδίτσας είχε να κάνει με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) και την ανάγκη της τροποποίησής του. Ο υφιστάμενος ΟΕΥ ενώ αποτέλεσε μια θετική ενέργεια και εργασία της προηγούμενης διοίκησης η οποία εγκρίθηκε και εφαρμόστηκε το 2011, δε μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί το πλάνο του σημερινού δήμου καθώς αναφέρεται σε ένα δήμο ριζικά διαφορετικό, πολύ μεγαλύτερου και ενταγμένου σε ένα σαφώς διαφορετικό δημοσιονομικό περιβάλλον.

Το 2011 υιοθετήθηκε από πλευράς της διοίκησης ως στρατηγική επιλογή η εφαρμογή ενός προτύπου ΟΕΥ παρόμοιου με τα πρότυπα των γειτονικών δήμων πρωτευουσών νομών της Θεσσαλίας καθώς ο τότε αριθμός των υπαλλήλων το επέτρεπε. Έτσι, ο ΟΕΥ που σχεδιάστηκε το 2011 περιλαμβάνει 12 διευθύνσεις και 64 τμήματα, προσπαθώντας να ανταποκριθεί στις απίστευτα πολλές αρμοδιότητες που ο νόμος του Καλλικράτη επιφύλασσε για τους δήμους.

Εάν αναλογιστούμε ότι από εκείνη την περίοδο ασκήθηκε κριτική στο Οργανόγραμμα επειδή προέβλεπε μεγάλο αριθμό προϊσταμένων σε σχέση με το τότε στελεχιακό δυναμικό του δήμου, μπορούμε να αντιληφθούμε τα προβλήματα που ανακύπτουν σήμερα. Στις αρχές του 2011 οι υπάλληλοι του δήμου Καρδίτσας ξεπερνούσαν τους 570 ενώ σήμερα ανέρχονται μετά βίας στους 380. Η μείωση αυτή είναι τεράστια και έχει θέσει τον υφιστάμενο ΟΕΥ «εκτός λειτουργίας». Ορισμένα από τα 64 τμήματα σήμερα δεν έχουν ούτε έναν υπάλληλο, επομένως είναι αδύνατο να λειτουργήσουν. Έπρεπε λοιπόν να αντιμετωπίσουμε αρκετά νεκρά τμήματα, τον κατακερματισμό των λειτουργιών και τη διάχυσης της ευθύνης, την πολυδιάσπαση των υπηρεσιών σε πολλές μικρού μεγέθους ενότητες και τη διασπορά ομοειδών αντικειμένων σε διαφορετικές μονάδες.

Στο νέο σχεδιασμό που πραγματοποιούμε και αποτυπώνεται στον ΟΕΥ πρέπει επίσης να συνυπολογίσουμε και τις εξελίξεις του άμεσου μέλλοντος. Όποια και να είναι η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας μας, όποια και να είναι η εκάστοτε κυβέρνηση, φαίνεται εντελώς αδύνατη η αντικατάσταση του έμψυχου δυναμικού του δημοσίου και η επαναφορά του στο προ κρίσης μέγεθος. Προσωπικά θεωρώ ότι ουδέποτε στο μέλλον θα υπάρξει έγκριση και προκήρυξη στο δημόσιο για τον κλάδο ΥΕ, δηλαδή των εργατών. Η δημόσια διοίκηση της χώρας μας θα ακολουθήσει μοιραία την ευρωπαϊκή τάση που θέλει οι εργασίες να ανατίθενται από το δημόσιο με συμβάσεις μίσθωσης έργου. Για να αποκατασταθεί η καθαριότητα στα επίπεδα του 2007 για παράδειγμα, απαιτείται η πρόσληψη 60 και πλέον εργατών. Πιστεύει κανείς στα σοβαρά ότι θα υπάρξει ποτέ έγκριση από το κράτος για την πρόσληψη 60 εργατών μόνο για το δήμο Καρδίτσας; Η δημόσια διοίκηση αλλάζει και θα συνεχίσει να αλλάζει. Ανεξαρτήτως της ιδεολογικής μας τοποθέτησης, όταν ασκούμε διοίκηση οφείλουμε να προετοιμάζουμε τις εξελίξεις αλλά και να προετοιμαζόμαστε για αυτές.

Οι 64 οργανικές μονάδες του υφιστάμενου ΟΕΥ απαιτούν 78 προϊστάμενους διευθύνσεων και τμημάτων όταν οι διοικητικοί υπάλληλοι του δήμου, μόνιμοι και αορίστου, είναι 249. Για να υπηρετηθεί το σημερινό πλάνο θα έπρεπε ο ένας στους τρεις διοικητικούς υπαλλήλους να ασκεί καθήκοντα προϊσταμένου, κάτι που δεν είναι βιώσιμο και λειτουργικό εφόσον οδηγεί σε πολλά μικρά, υποστελεχωμένα και αποδυναμωμένα τμήματα.

Η υπερβολική συρρίκνωση του προσωπικού στο δήμο Καρδίτσας οδήγησε στην ανάγκη εξέτασης συγχώνευσης ορισμένων οργανικών μονάδων και επομένως της τροποποίησης του ΟΕΥ, με σκοπό την αποτελεσματικότερη διαχείριση και λειτουργία των υπηρεσιών του δήμου. Σημειώνουμε ότι παρά τη μείωση του προσωπικού, νέες αρμοδιότητες συνεχώς περιέρχονται στους δήμους από την κεντρική διοίκηση, ενώ πολλές αρμοδιότητες που έχει ο δήμος μας όπως η κοινωνική πολιτική και η πολεοδομία, βάσει του Καλλικράτη, υπερβαίνουν τα όρια του δήμου και εκτείνονται σε ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα.
Ως εκ τούτου η διοίκησή μας αντιμετωπίζει την οξύμωρη κατάσταση της αύξησης των αρμοδιοτήτων που συνοδεύεται από μείωση του προσωπικού. Οι υπάλληλοι λιγοστεύουν και οι απαιτήσεις αυξάνονται. Η διεύρυνση του αντικειμένου των τμημάτων και των υπαλλήλων δεν αποτελεί ανάγκη αλλά τη φυσική εξέλιξη των πραγμάτων. Και δεν υπάρχει σε καμία περίπτωση η δυνατότητα κατάτμησης των αντικειμένων στο βαθμό που αυτό υπαγορεύεται από το σημερινό Οργανόγραμμα.

Το ιστορικό των εργασιών

Ο ΟΕΥ που προτείνουμε σήμερα είναι πολύ πιο λειτουργικός καθώς συνδέει ευθέως τις αρμοδιότητες του δήμου με τις δυνατότητες του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού. Αποτελεί το αποτέλεσμα μιας σοβαρής προσπάθειας όλων των εμπλεκομένων στελεχών και φορέων του δήμου μας. Στις 26 Σεπτεμβρίου του 2014 πραγματοποιήθηκε η εναρκτήρια σύσκεψη των διευθυντών με αντικείμενο την τροποποίηση του Οργανισμού. Άμεσα συστάθηκε ομάδα εργασίας η οποία προχώρησε σε πλήθος συναντήσεων με τα στελέχη της διοίκησης ώστε να καταλήξει σε ένα εξαιρετικά επιμελημένο προσχέδιο τροποποίησης του ΟΕΥ, μια επιστημονική εργασία η οποία εξετάζει τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της υφιστάμενης κατάστασης αλλά και δυο εναλλακτικών σεναρίων. Η καταγραφή των σχετικών δεδομένων και απόψεων της κάθε διεύθυνσης του δήμου ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2014, αποτέλεσε τη βάση της συνεδρίασης της ομάδας εργασίας τον Ιανουάριο του 2015 και ανατροφοδοτήθηκε από τις τελικές συναντήσεις ομάδας και διευθυντών κατά τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2015.

Ο νέος ΟΕΥ και η στόχευση

Ως διοίκηση, παραλαμβάνοντας το προσχέδιο της ομάδας εργασίας και το αποτέλεσμα της διαβούλευσης των αιρετών εκπροσώπων των παρατάξεων προχωρήσαμε στη σύνταξη του ΟΕΥ ο οποίος καταλήγει σε 9 διευθύνσεις έναντι των 12 που υπήρχαν και σε 37 τμήματα έναντι των 64 υφιστάμενων. Η μείωση αυτή είναι αρκετή ώστε να οδηγήσει σε τμήματα με αντικείμενο που μπορεί να εξυπηρετηθεί από τη στελέχωσή τους και όχι σε κενά τμήματα με αρμοδιότητες που απλώς θα αναγράφονταν σε ένα χαρτί για θεωρητικούς λόγους εντυπωσιασμού.

Στο νέο Οργανόγραμμα αποτυπώνονται τόσο η φιλοσοφία της σημερινής δημοτικής αρχής όσο και οι τάσεις της σύγχρονης δημόσιας διοίκησης. Λιγότερες διευθύνσεις, λιγότερα τμήματα, λιγότεροι προϊστάμενοι, σφιχτότερος έλεγχος των εργασιών, μικρότερη περιχαράκωση αρμοδιοτήτων, μεγαλύτερη ευελιξία και ενεργότερη εμπλοκή των οργανικών μονάδων για την επίτευξη των στόχων που θέτουν οι τοπικές κοινωνίες και η διοίκηση. Βαρύτητα δόθηκε επίσης στην αύξηση του βαθμού συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ των εσωτερικών υπηρεσιών, μεταξύ των υπηρεσιών και των πολιτικών οργάνων και μεταξύ του δήμου και των εποπτευόμενων φορέων του.

Η ομάδα εργασίας που εδώ και ένα χρόνο εκπόνησε τη μελέτη της αποδεικνύει ότι τα εμπνευσμένα στελέχη του δήμου μας αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο για την τοπική κοινωνία. Οι ευχαριστίες μου στην ομάδα εργασίας είναι εκ των ων ουκ άνευ.

Αν και η ψήφιση ενός νέου ΟΕΥ δε σημαίνει πολλά πράγματα για τους δημότες, οφείλουμε να τονίσουμε ότι η δομή και η οργάνωση ενός δήμου αποτυπώνονται στο πνεύμα του Οργανογράμματος του δήμου. Η ισχύς ενός ΟΕΥ είναι τόσο σημαντική που μπορεί να καθορίσει τα τεκταινόμενα σε ένα δήμο κατά προτεραιότητα έναντι διατάξεων νόμου. Για παράδειγμα, εκτός από τη δομή του δήμου ο ΟΕΥ καθορίζει ακόμη και τον τρόπο επιλογής προϊσταμένων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Η οργάνωση ενός δήμου, η δυνατότητα εξυπηρέτησης του δημότη σε θέματα όχι μόνο γραφειοκρατικά αλλά και σε τεχνικά, η φιλοσοφία και οι στόχοι του σχεδιασμού, αποτυπώνονται στα Οργανογράμματα των δήμων με σαφήνεια. Και αυτό σίγουρα αφορά τον δημότη.

18/07/2015